Maarif Modeli'nde ölçme ve değerlendirme: öğrenme kanıtları
Ortak Metin ölçme ve değerlendirmeyi “öğrenme kanıtları” olarak adlandırır: öğretmen performansı belirlemek için portfolyo, ödev, proje, performans görevi, sunum, sınav, gözlem gibi birden fazla kanıta ihtiyaç duyar. Yalnızca sonuca değil, süreçteki öğrenme düzeyine de bakılır; geri bildirim temel amaçlardan biridir.
Öğrenme kanıtı nedir?
Ortak Metin, öğrenme çıktılarının değerlendirilmesini ve uygun ölçme-değerlendirme araçlarını “öğrenme kanıtları” başlığı altında toplar. Metne göre ölçme ve değerlendirme hem öğretimin bir parçasıdır hem de öğrenci performansını belirleme aracıdır. Öğretmenler performansı belirlemek için çeşitli yöntemlerden elde edilen birden fazla kanıta ihtiyaç duyar.
MEB'in saydığı kanıt türleri arasında öğrenci portfolyoları, ödevler, projeler, performans görevleri, sunumlar, kontrol listeleri, sınavlar, gözlem ve görüşme formları, öğrenci anketleri, rol yapma, grup çalışması, ölçekler, sınıf içi tartışmalar, öz/akran/grup değerlendirmeleri ve yansıtma yazıları vardır.
Sonuca değil, sürece de bakar
Metin, yalnızca sonuca odaklanan bir yaklaşım yerine öğrencilerin süreç içindeki öğrenme düzeylerini izlemek için geliştirici (biçimlendirici) ölçme ve değerlendirme uygulamalarının kullanıldığını söyler. Süreç ve durum temelli yaklaşımlara yer verilir; performans görevlerinin mümkün olduğunca sınıf ortamında yapılandırılmasına özen gösterilir.
Geri bildirim
Beceri odaklı öğretim sürecinde kullanılacak ölçme ve değerlendirme uygulamalarının temel amaçlarından biri, öğrencilere açık ve anlaşılır geri bildirim vermektir. Öz değerlendirme ve akran değerlendirme, öğrencinin bir sonraki aşamaya hazır olup olmadığını ya da pekiştirmek için daha fazla deneyime ihtiyaç duyup duymadığını gösterir.
Dikkat edilecek ilkeler (MEB metninden)
- Öğretmenler geliştirmek istedikleri bilgi ve becerilere odaklanır.
- Ölçme araçları, programda tanımlanan öğrenme çıktılarının süreç bileşenlerini aşamalı olarak yoklar.
- Yeteneklerdeki farklılıklar ve özel gereksinimler dikkate alınarak yöntemler çeşitlendirilir; öğrenciler çok yönlü değerlendirilir.
- Öğrenme sürekli izlenir; öğrenciye geri bildirim verilir, öğrenciden de geri bildirim alınır.
Norm referanslı raporlama
Metin, norm referanslı raporlama sistemiyle yapılacak raporlamaların hem öğrencinin ülke çapında diğer öğrencilere göre durumu hem de yıllara göre kişisel gelişimi hakkında eğitimin tüm paydaşlarına objektif bilgi vereceğini yazar.
Öğrenme çıktılarının nasıl yazıldığı için Öğrenme çıktısı nedir?; dersin derste nasıl işlendiği için Öğrenme-öğretme yaşantıları.
Sık sorulanlar
Not artık tek sınavla mı verilecek?
MEB'in öğrenci kılavuzuna göre hayır: öğretmen performansı belirlemek için birden fazla kanıta ihtiyaç duyar ve tek bir sınavla değerlendirme yapılmaz; yıl boyunca çeşitli ölçme yöntemleriyle çok yönlü bir değerlendirme uygulanır.