Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli nedir?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, MEB'in tanımıyla; öğretim programlarının temel yaklaşımı, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi gibi bileşenlerin bir araya gelmesiyle oluşan sistematik ve bütüncül bir eğitim modelidir. Nihai hedefi “yetkin ve erdemli insan” yetiştirmektir.
Modelin MEB'deki tanımı
MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni; millî ve manevi değerleri koruyup geliştirmeyi, aynı zamanda maddi gelişmenin zirvesini hedefleyen bir model olarak tanımlar. Model, öğretim programlarının temel yaklaşımı, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi gibi bileşenlerin bir araya gelmesiyle oluşur. MEB metninde bunun adı “sistematik ve bütüncül bir eğitim modeli”dir.
Bu rehber, modeli MEB'in kendi belgelerinden anlatır. Konu anlatımı yapmaz; “model nedir, neyi hedefler, programlar nasıl kurulur?” sorularına cevap arar.
Bileşenler bir bakışta
| Bileşen | Ne anlatır? | Rehber sayfası |
|---|---|---|
| Temel yaklaşım | Eğitim sisteminin hedeflediği nesil ve ilkeler | Temel yaklaşım |
| Öğrenci profili | “Yetkin ve erdemli insan”ın on özelliği | Öğrenci profili |
| Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi | Çatı değerler ve değerlerin eylemlere bağlanması | Erdem-Değer-Eylem |
| Beceriler Çerçevesi | Kavramsal beceriler, alan becerileri, eğilimler | Beceriler Çerçevesi |
| Öğrenme çıktıları ve içerik | Programın hedefleri ve bilgi kümesi | Öğrenme çıktısı |
| Ölçme ve değerlendirme | “Öğrenme kanıtları” | Ölçme ve değerlendirme |
| Öğrenme-öğretme yaşantıları | Derslerin işlenişi | Yaşantılar |
Neyi hedefler?
MEB'in temel yaklaşım metnine göre eğitim sistemi; ahlaklı ve erdemli, milleti ve insanlık için iyi, doğru, faydalı ve güzel olanı yapmayı ideal edinmiş, eleştirel düşünebilen, sorgulayan, araştıran, mesuliyet ve ülkü sahibi nesilleri hedefler. Metin, bunların yalnızca medeniyete uyum sağlayan değil, etkin olarak medeniyet kurucusu ve geliştiricisi olmasını vurgular. Ayrıntı için Temel yaklaşım sayfasına bak.
Nihai hedef: yetkin ve erdemli insan
Ortak Metin, modelin nihai hedefini “yetkin ve erdemli insanlar yetiştirmek” olarak koyar. Yetkinlik, belirli bir alanda gereken bilgi ve becerilere sahip olmayı; erdem ise ruhsal olgunluğu, yani ahlaken övülen meziyetleri ifade eder. Öğrenci profilinde bilgi, beceri, eğilim ve değerler birlikte düşünülür.
Bütüncül eğitim yaklaşımı
Modelin kuramsal temeli bütüncül eğitim yaklaşımıdır: insanın zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki yönleriyle bir bütün olarak ele alınması. Programlar bu bakışla tasarlanır; sayfa: Bütüncül eğitim yaklaşımı.
Programlar nasıl kurulur?
Model, derslerin hedeflerini öğrenme çıktıları olarak yazar. Öğrenme çıktısı; ünite/tema/öğrenme alanındaki bilgi kümesinin (içerik çerçevesi) ilgili alan becerileri ya da kavramsal becerilerle birleştirilmesiyle oluşur. Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler ve okuryazarlık becerileri ise bütün derslerde ortak yürüyen programlar arası bileşenlerdir. Ayrıntı: Öğretim programının yapısı.
Hangi sınıflarda uygulanıyor?
Geçiş kademelidir. MEB'in 2026-2027 çerçeve planı sayfalarına göre temel eğitimde 1, 2, 3 ve 5, 6, 7. sınıflarda; ortaöğretimde hazırlık ve 9, 10. sınıflarda uygulama sürer, 11. sınıflarda başlar. Tablo ve açıklama: Hangi sınıf hangi programla?.
Bu sayfayı nasıl kullanmalı?
Yukarıdaki bağlantılar her bileşeni ayrı bir sayfada, MEB'in ilgili bölümüne atıf yaparak açar. Terimler için sözlüğe bak.
Sık sorulanlar
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bir sınav sistemi midir?
Hayır. Model, öğretim programlarının nasıl kurulduğunu ve hangi insan profilini hedeflediğini anlatır. MEB Bakan Yardımcısı, sınav modelinin, yapısının ve geçiş sisteminin değişmediğini; değişenin soru modellemesi olduğunu söylemiştir (ayrıntı: LGS ve YKS sayfası).
Model kimler için geçerli?
Okul öncesinden ortaöğretimin sonuna kadar tüm kademeleri kapsayacak biçimde tasarlanmıştır; uygulamaya geçiş sınıf sınıf ilerler. 2026-2027 için hangi sınıfların yer aldığı Hangi sınıf hangi programla? sayfasında.