Öğrenme-öğretme yaşantıları: derslerin işlenişi
Öğrenme-öğretme yaşantıları, programın derste nasıl uygulanacağını anlatır: öğrenci merkezli, aktif ve sorgulamaya dayalı. MEB beş yaklaşımı temel alır (yaşantı, proje, bağlam, sorgulama ve iş birlikli öğrenme) ve süreci temel kabuller, ön değerlendirme, köprü kurma ve uygulamalar olarak sıralar.
Temel anlayış
Ortak Metin'e göre programlar bilgi, beceri, eğilimler ve değerler arasında kurulan anlamlı ağlara dayanır; bu, dinamik bir öğrenme-öğretme sürecine işaret eder. Programın uygulanmasında beklenen, aktif öğrenmenin desteklendiği, öğrenci merkezli bir anlayıştır: öğrenci sorumluluklarının bilincinde olur, kendi öğrenme süreci üzerinde söz sahibidir ve yaparak ve yaptıkları üzerinde düşünerek öğrenir.
Öğrenme sürecinin ilkeleri (MEB'in beş maddesi)
- Öğrencinin aktif katılımını sağlayacak öğrenci merkezli etkinlikler temel alınır.
- Farklı öğrenci ihtiyaçlarını karşılayabilecek esnek ve zenginleştirilmiş yaşantılara dayanır.
- Derin öğrenmeyi sağlamak için anlamlı öğrenme bağlamları içinde gerçekleşir.
- Öğrencilerin bilgi ve becerilerini yapılandırması için araştırma ve sorgulamayı merkeze alır.
- Bilgi, beceri, eğilim ve değerleri birlikte kullanarak bütüncül gelişime odaklanır.
Beş öğrenme yaklaşımı
Temel alınan yaklaşımlar: yaşantı temelli, proje temelli, bağlam temelli, sorgulamaya dayalı ve iş birlikli öğrenme. MEB metni, bunların farklı disiplinlerde ve farklı ağırlıklarla ele alınabileceğini söyler.
- Yaşantı temelli öğrenme öğrenmeyi deneyimlerle şekillenen bir süreç olarak görür; bilgi, deneyimlerle bağlantılı olarak yeniden yapılandırılır.
- Bağlam temelli öğrenme bilginin anlamlı ve gerçek yaşam durumlarını içeren bir yapı etrafında öğrenilmesini sağlar; bir senaryo ya da örnek olay, bilgiyi yapılandırmak için bir arayüz olarak kullanılır.
Sürecin dört aşaması
| Aşama | MEB'in tarifi |
|---|---|
| Temel kabuller | Öğrencinin ünite/tema/öğrenme alanı için ihtiyaç duyacağı ön öğrenmeler; kavram, ilke, genelleme, teorem gibi |
| Ön değerlendirme | Öğrencilerin temel kabullere sahip olup olmadığının nasıl değerlendirileceği; ilgi ve ihtiyaçları belirlemek için de yapılabilir |
| Köprü kurma | Mevcut bilgi ve beceriler ile edinilecekler arasında, ayrıca günlük hayat deneyimleriyle bağlantı kurma |
| Öğrenme-öğretme uygulamaları | Hedeflenen öğrenci profili ve yaklaşımlarla uyumlu yaşantıların hayata geçirildiği uygulamalar |
Eğilimlerin rolü
Eğilimler öğrenme yaşantılarını şekillendirir: beceriler aracılığıyla kişinin tutum ve davranışlarını geliştirmesi ve değerlerin yaşantıda görünür olması için gereklidir. Programın uygulanmasında, öğrencinin eğilimlerinin ortaya çıkmasını ve desteklenmesini sağlayacak öğrenme ortamları kurulması beklenir (alan becerileri ve eğilimler).