Veli için Maarif Modeli: MEB'in veli kılavuzu ne diyor?
MEB, Maarif Modeli için velilere yönelik iki bilgilendirme kılavuzu yayımlamıştır (Temel Eğitim ve Ortaöğretim). Kılavuzlara göre veli, okulun bütüncül programının amaçlarını anlamaya çalışmalı, çocuğunun gelişimini takip etmeli, farklılıklarına ve ilgi alanlarına saygı duymalı ve açık, destekleyici bir iletişim kurmalıdır.
İki kılavuz
MEB, Maarif Modeli öğretim programlarını velilere tanıtmak için iki ayrı kılavuz yayımlamıştır: Temel Eğitim Genel Müdürlüğü'nün (ilkokul ve ortaokul) ve Ortaöğretim Genel Müdürlüğü'nün Veli Bilgilendirme Kılavuzu. Kılavuzların ön sözü, “Eğitimde her birey değerlidir ve feda edilemez” felsefesiyle yola çıkıldığını söyler ve velilerin katkısının çocukların kişisel gelişimlerinde ve başarılarında büyük rol oynadığını vurgular.
Kılavuzların kapsadığı başlıklar: Beceriler, Eğilimler, Değerlerimiz, Eğitim Öğretimde Roller ve Öğretim Programlarının Ders Bazında Tanıtımı.
Velinin rolü (MEB'in sözleriyle özet)
Kılavuzun “Velilerin rolü” bölümüne göre veli:
- okulda uygulanan bütüncül programın amaçlarını anlamaya çaba göstermeli ve çocuğunun gelişimini takip etmeye yönelik sorumluluk üstlenmelidir; bu takipte çocuğun öğrenme süreçlerinin yalnızca okul ve öğretmenlerle sınırlı olmadığını, çocuğun kendi sorumluluğunu üstlenmesinin önemini göz önünde bulundurmalıdır;
- çocuğun fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişim dönemleri hakkında bilimsel ve güncel kaynaklardan bilgi edinmelidir;
- her çocuğun bireysel farklılıkları olduğunu unutmadan yeteneklerini ve ilgi alanlarını desteklemelidir;
- çocuğunun okul sürecinde yaşadığı sorunlarda açık ve destekleyici bir iletişim kurmalı, duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmalı ve kendini ifade etmesine izin vermelidir.
Aynı bölümde okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve öğrencilerin rolleri de yazılıdır. Öğrencilerin rolünün ilk maddesi, eğitim öğretim sürecinde temel sorumluluğun kendilerinde olduğunu kabullenerek sürece aktif katılmalarıdır (öğrenci için özet).
Evde destek: kılavuzdaki örnekler
Kılavuz, becerilerin her biri için velilere somut öneriler verir. Örneğin bilgi okuryazarlığı için:
- çocuğun çeşitli bilgi kaynaklarına erişimini sağlamak ve bilgiye nasıl ulaşacağını öğretmek;
- bilgiyi değerlendirirken kaynakların güvenilirliğine dikkat etmeyi öğretmek (örneğin bir haberin veya makalenin kaynağının güvenilir olup olmadığını sorgulamak);
- topladığı bilgileri düzenlemesine yardımcı olmak.
Bu öneriler, bir uygulamayı ya da bir kaynağı seçerken de geçerlidir: kaynağını göstermeyen bir cevabın güvenilirliği sorgulanır.
Hangi sınıflar için?
Kılavuzlar Maarif Modeli programlarını anlatır; 2026-2027'de hangi sınıfların bu programlarla okuduğu için: Hangi sınıf hangi programla?.
Sık sorulanlar
Veli kılavuzu nereden bulunur?
Her iki kılavuz da MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli internet sitesindeki Kılavuzlar bölümünde, Veli-Öğrenci Bilgilendirme Kılavuzları başlığı altındadır; yukarıdaki kaynak bağlantıları doğrudan PDF'lere gider.
Kılavuz çocuğum için ödev çözmemi mi istiyor?
Hayır. Kılavuz, velinin çocuğunun öğrenme sorumluluğunu üstlenmesini desteklemesini ve gelişimi takip etmesini anlatır; çocuğun yerine sorumluluk almayı değil.