Beceriler Çerçevesi nedir? Maarif Modeli'nde beceriler
Beceriler Çerçevesi, okul öncesinden liseye kadar becerileri tanımlar ve birbirleriyle ilişkilendirir. Kavramsal beceriler ve alan becerileri öğrenme çıktılarında kullanılır; sosyal-duygusal öğrenme ve okuryazarlık becerileri programlar arası bileşenlerdir; eğilimler becerilerin tetikleyicisidir.
Çerçevenin yapısı
MEB'in sitesindeki tanıma göre Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Beceriler Çerçevesi, okul öncesinden lise kademesine kadar becerileri tanımlar, her beceri alanını birbiriyle ilişkilendirir ve nasıl işe koşulacağını ele alır.
| Bileşen | İçinde ne var? | Programda nerede? |
|---|---|---|
| Kavramsal beceriler | temel, bütünleşik ve üst düzey düşünme becerileri | öğrenme çıktılarında |
| Alan becerileri | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Sanat, Beden Eğitimi-Oyun-Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Tasarım, Din Eğitimi ve Öğretimi, Yabancı Dil | öğrenme çıktılarında |
| Fiziksel beceriler | kol, bacak, gövde ve kas gruplarının doğru ve tutarlı hareketleri; zihinsel ve sosyal boyutlarla birlikte | bütüncül akış içinde |
| Eğilimler | benlik, sosyal ve entelektüel eğilimler | yaşantılarda becerilerin tetikleyicisi |
| Sosyal-duygusal öğrenme becerileri | benlik, sosyal yaşam, ortak/birleşik | programlar arası bileşen |
| Okuryazarlık becerileri | bilgi, dijital, finansal, görsel, kültür, vatandaşlık, veri, sürdürülebilirlik, sanat | programlar arası bileşen |
Beceri nedir?
MEB'in öğrenci kılavuzu beceriyi, bir konuda düşünme, yöntemleri uygulama ve araçları kullanma yeteneği olarak anlatır ve becerilerin farklı alanlarda ele alınsa da genellikle birlikte çalışarak bir bütünlük oluşturduğunu söyler.
Süreç bileşenleri
Her beceri, süreç bileşenleri denen adımlara ayrılır; böylece soyut zihinsel süreçler “daha anlaşılır ve adımlanabilir” hâle gelir. Örneğin problem çözme becerisi, problemi yapılandırmak, özetlemek, çözüme yönelik tahminde bulunmak, akıl yürütmek ve yansıtmada bulunmak gibi bileşenlere ayrılır (ayrıntı).
Beceriler ve öğrenme çıktıları
Öğrenme çıktıları, programdaki bilgi kümesinin alan becerileri ya da kavramsal becerilerle birleştirilmesiyle yazılır. Becerilerin süreç bileşenlerine ekleme ya da çıkarma yapılmadan öğrenme çıktısı oluşturulması esastır (öğrenme çıktısı).
Sık sorulanlar
Beceri ile kazanım/öğrenme çıktısı aynı şey mi?
Hayır. Beceri, bir konuda düşünme, yöntemleri uygulama ve araçları kullanma yeteneğidir. Öğrenme çıktısı ise bilgi kümesinin bir beceriyle birleştirilmesiyle yazılan ders hedefidir.