Farklılaştırılmış öğretim: zenginleştirme ve destekleme
Farklılaştırılmış öğretim, her öğrencinin benzersiz öğrenme ihtiyaçlarına yönelik bir stratejidir: içerik, süreç ve ürün boyutları öğrencinin hazırbulunuşluğuna, ilgisine ve öğrenme profiline göre özelleştirilir. İki boyutu vardır: ileri düzeydekilere zenginleştirme, daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyanlara destekleme.
Tanım
Ortak Metin'e göre farklılaştırılmış öğretim, öğrencilerin her birinin benzersiz öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir stratejidir. Model, bireysel farklılıkları, esnek gruplandırmayı ve sürekli değerlendirme-uyarlama yaklaşımlarını ön plana çıkarır. Öğretmen, içerik, süreç ve ürün boyutlarını farklılaştırırken öğrencilerin ne öğrendiklerini, nasıl öğrendiklerini ve öğrendiklerini nasıl yansıttıklarını farklı yaklaşımlarla ele alır. Özelleştirme, öğrencilerin hazırbulunuşluk seviyelerine, ilgi alanlarına ve öğrenme profillerine uygun yapılır. Model, yarıştırıcı ve ayrıştırıcı anlayışlardan uzak durur.
Beş ilke
- Esneklik
- Bireysel farklılıklara saygı
- Değişime açıklık
- Bireysel ve grup beklentileri dengesi
- Her öğrencinin kendi hızında ilerlemesi
Zenginleştirme
Akranlarından daha ileri düzeydeki öğrencilere genişletilmiş ve derinlemesine öğrenme fırsatları sunan boyuttur. Amaç, bilgi, beceri, değer ve eğilimlere hâkim olan öğrencilerin içerik, süreç ve ürün boyutunda zenginleştirilmesidir: içeriğin daha derin ve karmaşık hâle getirilmesi, sürecin farklı düşünme biçimlerini destekleyen yöntemlerle işlenmesi ve öğrencinin sonunda bir ürün ortaya koyması hedeflenir. Metin, bu yönde içerik ölçütleri tablosu verir (soyutluk, karmaşıklık, açık uçluluk, üst düzey düşünme gibi).
Destekleme
Daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenciler için içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamındaki uyarlamaları kapsar. MEB metni açıkça şunu yazar: bu durum, öğrencilerin öğrenme becerilerinin düşük olduğu anlamına gelmez; bu öğrenciler derinlemesine düşünme ve problem çözme konusunda yetenekli olabilir. Önemli olan, kendi hızlarında ilerleyebilmeleri için gereken zamanı ve desteği almalarıdır.
Neden önemli?
Farklılaştırma, Maarif Modeli'nde programın bir ek bölümü değil, programa yerleşik bir bileşendir (program yapısı).