Maarif Modeli program tasarımı: bileşenler ve ilkeler
Kısa cevap
MEB, Maarif Modeli program tasarımını bir dizi ilkeyle tarif eder: hak ve gelişim temelli öğrenme, Türkçenin öğretimine özen, bilgi-beceri-eğilim ilişkisi, aktif ve etkileşimli yaşantılar, farklılaştırılmış öğretim, programlar arası bileşenler, somut öğrenme kanıtları ve program dışı etkinlikler.
Tasarımın ilkeleri
Ortak Metin, program tasarımını “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde…” diye başlayan maddelerle anlatır. MEB'in sözleriyle özetlenmiş hâliyle:
- Hak ve gelişim temelli öğrenme. Her öğrencinin kendini tanıması ve keşfetmesine imkân tanınarak ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri ölçüsünde esnek ve özgür öğrenme ortamları yaygınlaştırılır.
- Türkçenin öğretimi temel politikadır. Programlarda Türkçenin öğretimine, doğru ve etkili kullanımına titizlikle dikkat edilir.
- İlişkisel ve döngüsel yapı. Bilgi kümeleri ile kavramsal beceriler, alan becerileri, bu becerileri destekleyen eğilimler ve programlar arası bileşenler bir arada tasarlanır.
- Aktif öğrenme. Öğrenme-öğretme yaşantıları, öğrencinin aktif ve çevresiyle etkileşim içinde olduğu, öğrenme sorumluluğunu aldığı yaklaşımlar etrafında şekillenir.
- Farklılaştırılmış öğretim. Yarıştırıcı ve ayrıştırıcı anlayışlardan uzak, bireysel farklılıkları göz önünde bulunduran bir yaklaşım benimsenir.
- Programlar arası bileşenler. Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve sistem okuryazarlığı tüm derslerin parçasıdır.
- Somut ve gözlemlenebilir öğrenme kanıtları. Ölçme ve değerlendirmenin daha nesnel ve açık hâle getirilmesi amaçlanır; süreç ve durum temelli yaklaşımlara yer verilir.
- Üretici ve yönetici nesiller. Bilim ve teknolojinin üretici ve yöneticisi olan, dijital yetkinliğe ve hayat boyu öğrenme kültürüne sahip fertler hedeflenir.
Bunlara ek olarak metin, disiplinler arası deneyimlerle ilgi alanlarını keşfetmeyi ve okul dışı öğrenme deneyimleri sunan program dışı etkinlikleri de tasarımın parçası sayar.
Hangi bileşen nerede anlatılıyor?
| İlke | Sayfa |
|---|---|
| Bilgi, beceri, eğilim ilişkisi | Beceriler Çerçevesi · İçerik çerçevesi |
| Aktif öğrenme | Öğrenme-öğretme yaşantıları |
| Farklılaştırılmış öğretim | Farklılaştırma |
| Programlar arası bileşenler | Programlar arası bileşenler |
| Öğrenme kanıtları | Ölçme ve değerlendirme |
| Program dışı etkinlikler | Program dışı etkinlikler |
| Programın sayfa düzeni | Öğretim programının yapısı |