Sosyal-duygusal öğrenme becerileri nedir?
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, kişinin kendisi ve çevresi ile olumlu ilişkiler kurması, duygularını yönetmesi, empati yapması ve sağlıklı bir benlik geliştirmesi için gereken becerilerdir. Maarif Modeli'nde üç bileşenli (benlik, sosyal yaşam, ortak/birleşik) dokuz beceri olarak tanımlanır.
Tanım
MEB metnine göre sosyal-duygusal öğrenme becerileri; kişinin kendisi ve çevresiyle olumlu ilişkiler kurabilmesi, duygularını yönetebilmesi, empati yapabilmesi ve dolayısıyla sağlıklı bir benlik geliştirebilmesi için gerekli becerileri ifade eder. Modelin doğasına uygun olarak “özgün” bir kavramsallaştırma yapıldığı belirtilir.
Üç bileşen, dokuz beceri
| Bileşen | Tanımı | Beceriler |
|---|---|---|
| Benlik becerileri (SDB1) | Kişinin ihtiyacı olan kişisel kaynakları geliştirerek kullanabilmesi | kendini tanıma (öz farkındalık), kendini düzenleme (öz düzenleme), kendine uyarlama (öz yansıtma) |
| Sosyal yaşam becerileri (SDB2) | Toplumsal hayata etkin katılmak ve günlük hayatta karşılaşılan problemlerin üstesinden gelmek için kullanılan beceriler | iletişim, iş birliği, sosyal farkındalık |
| Ortak/birleşik beceriler (SDB3) | Benlik ve sosyal yaşam becerilerinin kesişiminde yer alan beceriler | uyum, esneklik, sorumlu karar verme |
Metin, ortak/birleşik becerilerin alan yazınındaki diğer sınıflandırmalardan farklı, özgün bir beceri seti olduğunu belirtir.
Programlarda yeri
Sosyal-duygusal öğrenme becerileri bir programlar arası bileşendir; her derste ve kademede, öğrenme-öğretme sürecinde ilişkilendirilen beceri olarak yer alır ve okul öncesinden ortaöğretime sarmal biçimde geliştirilir (programlar arası bileşenler).