Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi nedir?
Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, Maarif Modeli'nde değerlerin nasıl ele alındığını gösteren çerçevedir. Eylemlerden değerlere, değerlerden erdemli insana, erdemli insandan “huzurlu aile ve toplum”, “yaşanabilir çevre” ve “huzurlu insan” hedefine uzanır; çatı değerler saygı, sorumluluk ve adalettir.
Yol: eylemden erdeme
MEB'in broşürü çerçevenin ana hedefini şöyle anlatır: eylemlerden değerlere, değerlerden erdemli insana, erdemli insandan ise nihai hedef olan “Huzurlu Aile ve Toplum”, “Yaşanabilir Çevre” ve “Huzurlu İnsan”a ulaşmak. Modelin temel dayanağı millî ve manevi değerlerdir; aynı zamanda değerlerin evrensel boyutu da göz önünde bulundurulmuştur.
Çatı değerler
Çerçevede saygı, sorumluluk ve adalet çatı değerler olarak yer alır. Çatı değerler, diğer bütün değerlerle yoğun kesişim noktaları olan değer yapılarını ifade eder; diğer değerler bu çatı etrafında kümelenir.
Değerlerin üç alanı
MEB, değerleri katkı sağladıkları alana göre üç grupta toplar:
| Alan | Değerler |
|---|---|
| İnsan (huzurlu insan) | tasarruf, sabır, mahremiyet, mütevazılık, sağlıklı yaşam, çalışkanlık |
| Aile ve sosyal çevre (huzurlu aile ve toplum) | sevgi, dostluk, özgürlük, dürüstlük, vatanseverlik, yardımseverlik, aile bütünlüğü |
| Fiziksel çevre (yaşanabilir çevre) | temizlik, duyarlılık, estetik, merhamet |
Broşür, bir değerin hangi alanla ilgili olduğuna karar verilirken daha çok katkı sağladığı alanın dikkate alındığını yazar.
Programlarda nasıl yer alır?
Maarif Modeli öğretim programları erdemli insan yetiştirmek için erdemlerin alt boyutları olan değerleri ve eylemleri programlar arası bileşenler olarak ele alır. Değerler ayrı bir ders değil, derslerin içine işlenir. Ortak Metin değerlerin, programın dikey düzleminde hiyerarşik bir yapı yerine öğrencilerin gelişim özelliklerini göz önünde bulundurarak birikimli bir yapıda desteklendiğini söyler.
Diğer iki programlar arası bileşen için: Sosyal-duygusal öğrenme ve Sistem düşüncesi ve okuryazarlık. Üçü birlikte: Programlar arası bileşenler.
Sık sorulanlar
Değerler ayrı bir ders olarak mı öğretilir?
MEB metnine göre hayır: değerler, programın diğer ögelerinden, becerilerden ve alan içeriğinden ayrık değil, programa kaynaşık olarak işlenir; ünite/tema ile tutarlı biçimde öğretme-öğrenme yaşantılarında ele alınır.