Maarif Modeli'nin temel yaklaşımı: Köklerden Geleceğe
MEB'in temel yaklaşım metnine göre model; ahlaklı, erdemli, eleştirel düşünebilen, sorgulayan, mesuliyet ve ülkü sahibi, medeniyetin yalnızca uyum sağlayıcısı değil kurucusu ve geliştiricisi olacak nesilleri hedefler. Eğitim, herkesin hayat boyu erişiminin teminat altına alındığı temel bir hak olarak görülür.
“Köklerden Geleceğe”
MEB'in tanıtım broşürü temel yaklaşımı “Köklerden Geleceğe” başlığıyla sunar. Metne göre Türk eğitim sistemi, bütün ideolojilerin üstünde millî bir şahsiyetin oluşumuna katkı sağlamak ve millî bilince sahip şahsiyetlerden oluşan bir toplum oluşturmak amacıyla şu nitelikte nesilleri hedefler: ahlaklı ve erdemli; milleti ve insanlık için iyi, doğru, faydalı ve güzel olanı yapmayı ideal edinmiş; eleştirel düşünebilen, sorgulayan, araştıran; mesuliyet ve ülkü sahibi.
Aynı metin, hedeflenen nesli yalnızca medeniyete uyum sağlayan değil, etkin olarak medeniyet kurucusu ve geliştiricisi olarak tarif eder.
Denge: akıl, kalp, zevk
Ortak Metin, medeniyetin üzerine inşa edildiği temel kavramları “aklıselim, kalbiselim ve zevkiselim” diye anar ve modelin bu nesilleri yetiştirmek için madde-mana, akıl-duygu, nefis-vicdan, insan-toplum ve zaman-mekân dengesini gözettiğini söyler.
Eğitim bir haktır
Modelde eğitim, herkesin hayat boyu erişiminin teminat altına alındığı temel bir hak olarak görülür. Eğitim almak ve öğrenmek aynı zamanda bir ödev sayılır: hayatın herkes için daha güvenli ve müreffeh kılınması ve birlikteliğin pekiştirilmesi bağlamında. Tüm politika ve uygulamaların, eğitim hakkının kullanımını ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla uygulamaya geçirileceği yazılıdır.
Metin ayrıca, öğrencilerin inanç, kimlik ya da sosyoekonomik durumları nedeniyle dezavantajlı olmadığı bir öğrenme sürecinin tasarlanacağını ve bu farklılıkların dikkate alınarak olası dezavantajların giderileceğini belirtir.
Hak ve gelişim temelli öğrenme
Temel yaklaşım, bireylerin kendilerini tanımalarına ve keşfetmelerine imkân tanınarak ilgi ve yeteneklerine uygun, esnek ve özgür öğrenme ortamlarının yaygınlaştırıldığı bir hak ve gelişim temelli öğrenme süreci kurmayı hedefler.
Türkçenin yeri
MEB metnine göre dil, insanın varlık dünyasına erişiminin, düşünce oluşturmasının ve değer üretmesinin temel aracıdır. Türkçenin etkili kullanımına yönelik becerilerin kazandırılması tüm derslerin ortak hedefi olarak yazılmıştır; Türkçenin öğretimi ve geliştirilmesi eğitim sisteminin temel politikalarından biridir.
Temel yaklaşım ne işe yarar?
Broşüre göre temel yaklaşım, öğretim programlarının tasarımına, uygulanmasına ve değerlendirilmesine rehberlik eder; temel çerçeveyi ve ilkeleri sağlar. Programların ve derslerin her biri bu çerçeveden beslenir. Öğrenci profili, değerler ve beceriler sırasıyla Öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem ve Beceriler Çerçevesi sayfalarında.