Maarif Modeli nedir, ne değildir?
Maarif Modeli bir eğitim modelidir: nasıl bir insan yetiştirilmek istendiğini ve öğretim programlarının buna göre nasıl kurulduğunu tanımlar. Bir sınav sistemi, tek bir ders programı ya da yalnızca bir müfredat değişikliği olarak anlatılırsa eksik anlatılmış olur.
Nedir?
MEB'e göre Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğretim programlarının temel yaklaşımı, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi gibi bileşenlerin bir araya gelmesiyle oluşan bütüncül bir eğitim modelidir. Ortak Metin, modeli program tasarımının temeli olarak anlatır: dersler, ders kitapları, ölçme-değerlendirme ve rehberlik çalışmalarında başvurulacak bir başvuru metni niteliğindedir.
Ne değildir?
Bir sınav sistemi değildir. Model, öğretim programlarını ve öğrenmenin nasıl yapılandırıldığını anlatır. MEB Bakan Yardımcısı'nın Anadolu Ajansı'na aktarılan açıklamasına göre sınav modeli, yapısı ve geçiş sistemiyle ilgili bir değişiklik söz konusu değildir; değişecek olan, yeni müfredata uygun beceri temelli soru modellemesidir (ayrıntı: LGS ve YKS).
Tek bir ders programı değildir. Model, okul öncesinden ortaöğretimin sonuna kadar kademeleri tek bir bütün olarak ele alır. Her ders kendi öğretim programına sahiptir; hepsi aynı çerçeveden beslenir.
Yalnızca “konu değişikliği” değildir. Metinde vurgulanan yenilik, bilgi kümeleriyle becerilerin, eğilimlerin ve değerlerin ilişkili ve döngüsel bir yapıda kurulmasıdır. Öğrenme çıktıları bu yüzden bilgi ile beceriyi birlikte yazar (Öğrenme çıktısı nedir?).
Bilgiyi bırakmak değildir. İçerik çerçevesi, “öğrenci ne bilmeli?” sorusuna cevap verir ve programın temel bileşenlerinden biridir; ancak metin, içeriğin bir bilgi kataloğu olarak ezberlenmesini değil, sağlam, güvenilir ve geçerli bilginin becerilerle birlikte kullanılmasını amaçlar (İçerik çerçevesi).
Yalnızca akademik başarıya odaklanmaz. Öğrenci profili ve bütüncül yaklaşım, öğrencinin zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimini birlikte hedefler (Bütüncül eğitim).
Sık karıştırılanlar
| Söylenti | MEB metnindeki karşılığı |
|---|---|
| “Sınav sistemi değişiyor.” | Açıklamaya göre sınav modeli, yapısı ve geçiş sistemi değişmiyor; soru modellemesi beceri temelli olacak. |
| “Artık kazanım yok.” | Maarif programlarında hedefler “öğrenme çıktısı” adıyla yazılır; eski programlarda ağırlıkla “kazanım” denir (fark). |
| “Tek bir sınavla değerlendirme yapılacak.” | Ortak Metin, performansı belirlemek için birden fazla kanıta ihtiyaç duyulduğunu söyler (ölçme-değerlendirme). |